در سنهء ششصد و هيجده در بهار اين سال ، از معبر ترمد چنگيز خان از جيحون عبور نموده به ايران آمد . و در پائيز همين سنه از جيحون گذشته به ماوراء النهر شد و در سمرقند قشلاق كرد . در سنهء ششصد و پنجاه و يك در ماه ذيحجه هلاگو خان از طرف منگوقاآن برادرش به قصد تسخير ايران از جيحون گذشت . بعضى در ششصد و پنجاه و سه نوشته‌اند . در سنهء ششصد و پنجاه و سه ركن الدين خور شاه رئيس ملاحده كه در قلعهء الموت به دست هلاگو خان گرفتار شده و او را به اردوى منگوقاآن به مغولستان مىفرستادند در قراقوم نرسيده به اردو از طرف منگوقاآن امر شد كه او را رجعت دهند تا قلعهء گرد كوه را هم تفويض و تسليم نموده آنگاه در حضرت قاآن بار حضور يابد . در اثناى مراجعت ، كنار رود جيحون خونش بريختند . در سنهء هفتصد و شصت و پنج ، در بهار اين سال ، امير حسين نويان و امير تيمور گوركان كه از لشكر جغتاى شكست خورده بودند از جيحون گذشته به حوالى بلخ يورت ساختند . در سنهء هفتصد و هشتاد و دو ، امير تيمور از جيحون به قصد فتوحات خراسان عبور نمود . در سنهء هفتصد و هشتاد و چهار ، امير تيمور گوركان به قصد فتح مازندران از جيحون گذشت . در سنهء هفتصد و هشتاد و هشت امير تيمور ، از جيحون گذشته به سمت بروجرد و لرستان راند . در سنهء هشتصد و هشت ، ميرزا پيرمحمد گوركانى از جيحون گذشته با ميرزا خليل سلطان گوركانى مصاف داد . در سنهء هشتصد و شصت و يك ، بعد از فوت ميرزا ابو القاسم بابر ، در شهر مشهد ، امراى خراسان سلطان ابو سعيد را كه در سمرقند سلطنت داشت به سلطنت خراسان استدعا نمودند . سلطان معزى اليه در شعبان آن سال به اين قصد از جيحون گذشته به هرات آمد . در سنهء هشتصد و شصت و پنج ، در ماه جمادى الاولى ، سلطان ابو سعيد - گوركانى به قصد تدمير ميرزا محمد جوكى كه ياغى شده بود از جيحون عبور نموده و قلعهء شاهرخيه را محاصره نمود كه در اين بين خبر